Mùa Chay 2026: Lắng nghe - ăn chay - cùng nhau

Chúng ta cần học cách thay thế những lời nói ích kỷ, bằng những lời nói tích cực hơn, yêu thương hơn, bởi đây chính là phương tiện tuyệt vời giúp chúng ta xây dựng được mối tương quan bền chặt, lâu dài.

Năm nay, Mùa Chay không chỉ dừng lại ở một khoảng thời gian để chúng ta sám hối, nhưng qua lời mời gọi của Đức Thánh Cha Lêô XIV, chúng ta được thúc đẩy duyệt xét lại ngày sống và can đảm “đặt mầu nhiệm Thiên Chúa vào lại tâm điểm của đời sống”. Từ đó, chúng ta được mời gọi đáp trả tình yêu Thiên Chúa, tiến xa hơn trên con đường thiêng liêng qua ba phương thế: Lắng nghe - ăn chay - cùng nhau.

Lắng nghe là một kỹ năng quan trọng trong cuộc sống, nó không dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin nhưng là thái độ khiêm tốn lắng nghe, rộng mở con tim và đôi tai của mình để thấu hiểu người khác. Cách riêng trên bình diện đức tin, Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta cần chú tâm hơn trong việc lắng nghe Lời Chúa bởi vì “Lời Chúa chính là ngọn đèn soi cho con bước, ánh sáng chỉ đường con đi” (Tv 119,105). Việc đọc, suy gẫm và lắng nghe Lời Chúa, không phải là một hành vi đơn phương, nhưng là mối tương quan hai chiều giữa con người với Thiên Chúa, chính Thiên Chúa luôn là Đấng đi bước trước để lắng nghe con người, không chỉ lời ca tụng nhưng cả nỗi khổ đau, than trách của con người. Chỉ khi được Lời Chúa soi dẫn, đụng chạm, con người mới trở nên hiền hòa, khiêm tốn hơn, tâm hồn không bị phân tán giữa những lo âu và xao nhãng của cuộc sống hằng ngày. Từ đó, Ngài mời gọi chúng ta cũng biết lắng nghe người khác để tha thứ, cảm thông và chia sẻ cho nhau, đồng thời lắng nghe được lời kêu xin của những người nghèo khổ, cũng như tiếng kêu thầm kín của thân phận yếu đuối nơi bản thân mình.

Ăn chay vẫn luôn là hành vi được mời gọi không chỉ kiêng bớt một chút thức ăn ngon hay diện đồ sang trọng, nhưng quan trọng hơn hết, ăn chay từ chính nội tâm, thái độ suy nghĩ của mình. Từ thời Cựu Ước, hình ảnh vua Đavít mặc áo vải thô, xức tro trên đầu khi vua phạm tội và cầu xin lòng thương xót của Chúa, hay hình ảnh cả dân thành Ninivê, từ vua đến dân thường, đều mặc áo vải thô, xức tro trên đầu tỏ lòng sám hối, khi nghe lời cảnh báo của ông Giona. Thật vậy, chúng ta được mời gọi nên thủ đắc một lối sống giản dị hơn, chú tâm hơn vào những chi tiết nhỏ bé trong đời sống thường ngày, để ý “kiêng bớt những lời nói gây tổn thương và đau lòng cho người khác” bởi vì lời nói có thể như con dao vô hình, dù không làm đau nơi thể xác nhưng lại có thể gây ra tổn thương nặng nề nơi tâm hồn, dù lời nói qua đi nhưng vẫn có thể để lại vết thương lâu dài. Chúng ta cần học cách thay thế những lời nói ích kỷ, bằng những lời nói tích cực hơn, yêu thương hơn, bởi đây chính là phương tiện tuyệt vời giúp chúng ta xây dựng được mối tương quan bền chặt, lâu dài.

Thật vậy, sống ở đời không ai là một hòn đảo, chúng ta luôn cần đến nhau dù ở bất cứ môi trường, cộng đoàn, xã hội nào. Mỗi người đều có những yếu đuối và rất cần để bổ túc, nâng đỡ nhau trong cuộc sống. Vì thế Mùa Chay chính là cơ hội để chúng ta hàn gắn lại các mối tương quan, sẵn sàng bước đi với nhau. Thật vậy, sự hoán cải không chỉ dừng lại ở lương tâm cá nhân nhưng cả một tập thể, cộng đoàn, giáo xứ với các phương thế giúp nhau tiến bước, lớn lên trong đức tin. Chỉ khi can đảm đi với nhau, lúc đó chúng ta không cảm thấy bị cô đơn, đau khổ, vì tin rằng Chúa luôn song hành, bước đi cùng chúng ta như Chúa đã hiện ra và cùng bước đi với hai môn đệ trên đường Emmau.

Mùa Chay là khoảng thời gian ân sủng, Thiên Chúa mời gọi chúng ta trở lại cùng Ngài. Trong bầu khí linh thiêng này, chúng ta hãy dành thời gian cho Chúa, tha nhân và chính bản thân mình qua những phương thế lắng nghe - ăn chay - cùng nhau. Ước mong Mùa Chay 2026 này, chúng ta hãy để tâm hồn mình thật tĩnh lặng để cùng nhau lắng nghe Lời Chúa, tha nhân, chính bản thân mình. Nhờ đó, chúng ta giúp nhau trưởng thành và lớn lên trên con đường thiêng liêng, sao cho mỗi người can đảm đặt Chúa làm tâm điểm đời sống, nhờ ánh sáng của Chúa hướng dẫn, chúng ta ngày càng hoàn thiện hơn trong đời sống của mình.

M. Têrêsa H’ Tuyết (Học viện Huế) FMI