Những bước chân nhỏ trên hành trình truyền giáo
Có lẽ truyền giáo ở Tây Nguyên không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đôi khi chỉ là một bước chân đến với một buôn làng...
Tôi sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Tây Nguyên. Tôi là một người con của Tây Nguyên, nhưng có lẽ chỉ khi bước vào đời sống thực tế giữa những buôn làng, tôi mới thật sự hiểu hơn về cuộc sống của anh em sắc tộc nơi đây. Khi được sai đến vùng truyền giáo đặc thù, nhất là đến với cộng đoàn được dành riêng cho công việc này, tôi nhận ra vai trò và trách nhiệm của mình không hề nhỏ. Tôi cảm thấy hơi lo, không biết bản thân sẽ bắt đầu từ đâu, vì lúc ấy tôi chưa biết một chút ngôn ngữ nào của người Jrai. Sau khi được phân công công việc mục vụ, tôi cảm thấy an tâm hơn, vì hầu hết chị em chúng tôi khi đi làng cũng đều chưa nói được câu nào. Có lẽ chính sự bỡ ngỡ ấy lại giúp chúng tôi biết cùng nhau học hỏi, cùng nhau cố gắng và cùng nhau bước vào một hành trình mới.
Đến với sứ vụ mới, thú thật, tôi cảm thấy rất thương, vì nơi đây còn nhiều cái nghèo. Có cái nghèo về vật chất, về điều kiện học hành và nghèo cả về đời sống đức tin. Có những em nhỏ chưa biết nhiều chữ, chưa biết nhiều con số. Có những điều rất đơn giản đối với tôi, nhưng lại cần rất nhiều thời gian để các em có thể hiểu và ghi nhớ. Và thế là mỗi ngày, tôi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: chăm chút cho các em từng chữ cái, từng con số, từng lời chào, lời cảm ơn, lời xin lỗi; rồi cùng các em học một bài giáo lý, đọc một lời kinh, kể cho các em nghe về Chúa Giêsu và tập cho các em biết yêu thương nhau. Nhiều lúc tôi thấy những việc mình làm thật nhỏ bé. Có khi dạy mãi mà các em vẫn quên. Một điều đơn giản như mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi mà tôi dạy đi dạy lại hơn một tháng, các em vẫn chưa nhớ hết. Nói nhiều lần, các em vẫn chưa hiểu. Có những ngày tôi cũng mệt mỏi, thiếu kiên nhẫn và tự hỏi: Mình có thể làm được gì cho các em? Bởi chính tôi cũng là một con người yếu đuối. Tôi cũng có những lúc nản lòng, có những lúc muốn buông xuôi. Nhưng rồi tôi lại nghĩ: nếu người truyền giáo cũng bỏ cuộc, thì ai sẽ tiếp tục bước đến với những người đang cần được yêu thương?
Đức Thánh Cha Lêô XIV, trong Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền giáo năm 2026, mời gọi toàn thể Hội Thánh “cùng nhau nên một trong Đức Kitô, hiệp nhất trong sứ mạng”. Ngài nhắc chúng ta rằng sứ mạng không phải là việc của một vài người, nhưng là lời mời gọi dành cho tất cả chúng ta. Và cốt lõi của sứ mạng ấy chính là tình yêu: một tình yêu được đón nhận từ Đức Kitô, được sống giữa đời thường và được trao lại cho người khác. Những lời ấy làm tôi nghĩ nhiều đến nơi mình đang sống. Có lẽ truyền giáo ở Tây Nguyên không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đôi khi chỉ là một bước chân đến với một buôn làng, ngồi xuống bên một em nhỏ, kiên nhẫn dạy lại một chữ đã quên, đọc chung một lời kinh, một lần đến thăm một gia đình hay một lời động viên dành cho một người đang buồn. Những điều tưởng như rất bình thường ấy, nếu được thực hiện bằng tình yêu, có thể trở thành những cách rất đẹp để chúng ta làm chứng cho Tin Mừng.
Có lần, tôi đến thăm ba ngôi nhà với ba hoàn cảnh khác nhau. Lúc đầu, tôi chỉ vào thăm gia đình có ông bà lớn tuổi nhất. Sau đó, tôi trở lại thăm cả ba gia đình, mang theo những bao gạo, những bộ quần áo và những gói bánh. Tôi hỏi thăm công việc thường ngày của họ và cuộc sống có đủ ăn không. Họ trả lời: “Đây đang là mùa đói. Sáng sớm đi lấy mủ cao su, khoảng 9 giờ đến 10 giờ mới về, có gì ăn nấy cho qua thôi.” Trong số những người tôi gặp, có một bà lớn tuổi nhất hỏi tôi: “Ih khul jơ num?”, nghĩa là: “Mình bên nhà thờ hả?” Tôi vui vẻ trả lời: “Dạ.” Sau đó, tôi quay xe về. Thế nhưng, điều làm tôi bất ngờ là sau lần ấy, mỗi buổi tối, bà đều đưa các cháu của mình đi nhà thờ. Có khoảng 6–7 em. Dù các em chưa vào Đạo, nhưng khi bước vào nhà thờ, các em rất nghiêm chỉnh. Sau Thánh lễ, các em lại đến với tôi để xin chuỗi đeo. Tôi rất cảm phục sự đơn sơ và thiện chí của các em. Từ đó, mỗi buổi tối, các em lại đến tham dự Thánh lễ. Tôi chợt nhận ra rằng có những điều rất nhỏ bé, tưởng chừng không ai để ý đến, thế mà lại có thể chạm đến lòng người. Những con người nhỏ bé ấy đến nhà thờ, có lẽ bắt đầu chỉ từ một điều rất đơn giản và rất con người. Tôi đã làm một hành động rất nhỏ bé, nhưng nếu tôi thật sự đặt tình yêu vào đó, thì hành động ấy không còn nhỏ nữa.
Quay trở lại với sứ điệp truyền giáo của Đức Thánh Cha, ngài cũng nhắc đến những nhà truyền giáo đang phục vụ tại những nơi nghèo khó, xa xôi và nhiều thử thách. Dù có những giới hạn và khó khăn, họ vẫn tiếp tục hiến mình vì biết rằng Đức Kitô và Tin Mừng của Người là món quà lớn nhất có thể trao cho con người. Và như thế, tôi nghĩ mình cũng đang được mời gọi sống điều đó theo cách rất đơn sơ của mình. Tôi không thể làm cho buôn làng hết nghèo. Tôi không thể giải quyết tất cả những khó khăn của anh em. Tôi cũng không thể một ngày làm cho các em có một đức tin thật mạnh mẽ. Nhưng tôi có thể ở lại. Tôi có thể kiên trì. Tôi có thể tiếp tục bước đi và làm những điều nhỏ bé mà mình có thể làm. Có thể hôm nay, một em chỉ nhớ được một chữ; ngày mai, em nhớ thêm một con số; một ngày khác, em biết cúi đầu cầu nguyện; rồi một ngày nào đó, em biết nói lời cảm ơn, biết chia sẻ với bạn mình, biết giúp đỡ người khác. Có thể tôi không nhìn thấy hết những thay đổi ấy, nhưng tôi tin rằng Chúa vẫn đang âm thầm làm việc trong lòng các em.
Và tôi cũng nhận ra rằng, trong khi mình đang dạy các em, thì chính các em cũng đang dạy tôi. Các em dạy tôi biết kiên nhẫn hơn, dạy tôi biết vui với những điều nhỏ bé và dạy tôi hiểu rằng không phải lúc nào mình cũng cần làm điều gì thật lớn lao mới gọi là truyền giáo. Chỉ cần yêu thương và đừng bỏ cuộc. Đến đây, tôi nhớ đến lời Mẹ Têrêsa: “Không phải tất cả chúng ta đều làm được những điều vĩ đại, nhưng chúng ta có thể làm những điều nhỏ bé với một tình yêu vĩ đại.” Có lẽ đó cũng là điều tôi muốn sống trong hành trình truyền giáo của mình. Tôi vẫn còn yếu đuối, vẫn còn nhiều thiếu sót, nhưng tôi muốn mỗi ngày cố gắng thêm một chút: thêm một chút kiên nhẫn, thêm một chút yêu thương, thêm một chút hy sinh và thêm một chút lòng tin vào Chúa.
Khánh nhật Truyền giáo nhắc tôi rằng: Truyền giáo không phải là đi tìm những điều lớn lao, nhưng là để tình yêu của Đức Kitô được chạm đến một con người cụ thể. Vì thế, tôi muốn tiếp tục bước đi trên những con đường của buôn làng Tây Nguyên. Bước chân có thể nhỏ bé, sức lực có thể hạn hẹp, nhưng tôi tin rằng nếu bước chân ấy được đặt trong tình yêu của Chúa, thì Chúa có thể làm cho nó trở nên có ý nghĩa. Và ngày mai, tôi sẽ lại bắt đầu: lại một chữ cái, lại một con số, lại một lời kinh, lại một câu chuyện về Chúa Giêsu, lại một lần kiên nhẫn. Bởi tôi tin rằng những điều rất nhỏ được làm bằng một tình yêu thật lớn, trong tay Thiên Chúa, có thể trở thành những hạt giống của Tin Mừng giữa buôn làng.
M. Têrêsa Y Thiên (Khấn tạm), FMI